Program „Czyste Powietrze” to jedno z najważniejszych narzędzi wsparcia finansowego dla właścicieli domów jednorodzinnych w Polsce, którego celem jest redukcja emisji zanieczyszczeń oraz poprawa efektywności energetycznej budynków. Wiele osób planujących termomodernizację lub wymianę źródła ciepła zastanawia się, ile razy można skorzystać z programu Czyste Powietrze i jakie są zasady jego ponownego wykorzystania.

Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna – zależy od kilku czynników takich jak status inwestora (czy jest się pierwszym beneficjentem), zakres realizowanych prac oraz etap, na którym znajduje się dana inwestycja. W praktyce liczba możliwości skorzystania z programu jest ograniczona przepisami oraz stanem faktycznym „zrealizowanych zmian”.

Podstawowe zasady korzystania z programu „Czyste Powietrze”

Program „Czyste Powietrze” jest skierowany do właścicieli lub współwłaścicieli domów jednorodzinnych, którzy chcą przeprowadzić kompleksową modernizację energetyczną budynku lub wymienić źródło ciepła na bardziej ekologiczne. Wsparcie obejmuje dotacje i/lub preferencyjne pożyczki na działania takie jak:

• wymiana pieca na niskoemisyjne źródło ciepła (np. kocioł gazowy, pompa ciepła),
• termomodernizacja (ocieplenie przegród, wymiana stolarki okiennej i drzwiowej),
• montaż instalacji odnawialnych źródeł energii (np. fotowoltaika w ramach działalności towarzyszącej modernizacji),
• montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła.

Warto zaznaczyć, że beneficjentem programu musi być osoba fizyczna lub grupa osób fizycznych (np. współwłaściciele nieruchomości). Przedsiębiorcy i osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą mogą skorzystać z programu pod pewnymi warunkami, ale to temat na odrębne wyjaśnienie.

Ile razy można skorzystać z programu „Czyste Powietrze”?

1. Jeden dom – jedna inicjatywa zasadnicza

W zasadzie z programu „Czyste Powietrze” można skorzystać raz na jedną nieruchomość (dom jednorodzinny). Program został tak skonstruowany, aby wspierać kompleksową modernizację energetyczną jednorazową interwencją, a nie szereg wielokrotnych, niezależnych dofinansowań dla tej samej inwestycji.

Oznacza to, że:

• jeżeli już raz uzyskałeś wsparcie na określony adres, ponowne składanie wniosku o podobny zakres prac na ten sam dom zazwyczaj nie będzie możliwe, chyba że zmienią się przepisy programu lub pojawi się odrębna priorytetowa ścieżka wsparcia,
• program zakłada kompleksową listę działań – jeżeli po pierwszym dofinansowaniu zostały wykonane wszystkie prace zgodne z umową, ponowne wnioskowanie na to samo działanie nie jest przewidziane,
• wyjątkiem mogą być sytuacje, w których pierwotny wniosek został odrzucony lub umowa została rozwiązana – wówczas można złożyć nowy wniosek, ale to nadal obowiązuje jedna skuteczna realizacja na jedną nieruchomość.

2. Dofinansowanie etapowe a limit korzystania

W praktyce jednak program dopuszcza możliwość złożenia większej liczby wniosków etapowych w ramach jednego projektu, jeżeli działania są rozłożone w czasie i obejmują różne etapy przebudowy. Przykładowo:

• najpierw można uzyskać środki na audyt energetyczny i projekt modernizacji,
• następnie na epizod wymiany źródła ciepła,
• a na końcu na docieplenie i instalacje OZE.

Jednak nawet w takim przypadku nie chodzi o „kolejne skorzystania z programu” w sensie oddzielnych zasiłków, lecz raczej konieczne etapy jednego, kompleksowego projektu, które muszą odpowiadać zasadom programu i znajdować się w tej samej procedurze realizacji inwestycji.

Przypadki szczególne – kiedy można składać nowy wniosek

W niektórych sytuacjach ponowne ubieganie się o środki może być możliwe:

• Zmiana właściciela nieruchomości – jeżeli dom został sprzedany lub nabyty i poprzedni właściciel korzystał już z programu, nowy właściciel może złożyć wniosek o dofinansowanie (dotyczy to tej samej nieruchomości, ale nowego właściciela),
• Znaczące rozszerzenie zakresu inwestycji – w sytuacji, gdy w pierwotnym projekcie ujęte były tylko niektóre prace, a inwestor planuje ich rozszerzenie o zupełnie nowe działania (np. instalację OZE po kilku latach od termomodernizacji), możliwe jest ponowne złożenie wniosku, ale warunkiem jest, aby nowe działania nie były objęte wcześniej podpisaną umową,
• Błędy lub odrzucenie poprzedniego wniosku – jeżeli wcześniejszy wniosek został odrzucony lub umowa nie została podpisana, możliwe jest ponowne ubieganie się o środki.

Zobacz również:

Policja wzmacnia nadzór w rejonie skateparku w Kętrzynie

Praca w kosmetyce – najnowsze trendy i oferty pracy w branży beauty

Podsumowanie zasad korzystania – praktyczne wskazówki

• Program „Czyste Powietrze” przewiduje wsparcie raz na konkretną nieruchomość, a nie wielokrotne dotacje dla tego samego projektu,
• Możliwe jest wydzielenie etapów w ramach jednego projektu oraz ich osobne rozliczanie, pod warunkiem spełnienia wymogów programu,
• Nowy właściciel nieruchomości może skorzystać z programu, nawet jeżeli poprzedni inwestor już to zrobił, o ile zakres realizowanych działań jest zgodny z zasadami programu,
• Warto sprawdzić warunki i interpretacje lokalne – zasady realizacji i dopuszczalne scenariusze mogą się różnić w zależności od województwa i urzędu marszałkowskiego.

Jeśli chcesz, mogę przygotować tabelę porównującą możliwości kolejnych wniosków oraz przykłady sytuacji, w których można lub nie można skorzystać z programu „Czyste Powietrze” ponownie – da to jeszcze jaśniejszy obraz reguł obowiązujących w praktyce.